Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, vừa thừa nhận quyết định công bố thỏa thuận với Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ (Lầu Năm Góc) về việc triển khai công nghệ AI trên mạng lưới mật đã diễn ra quá vội vã và tạo ấn tượng không tốt, gây làn sóng phản ứng mạnh mẽ từ cả người dùng và cộng đồng công nghệ.

Thỏa thuận này, được ký kết chỉ vài giờ sau khi chính quyền Mỹ đình chỉ hợp tác với đối thủ Anthropic – một công ty AI khác, đã khiến nhiều người dùng cảm thấy bất ngờ và thất vọng. Việc OpenAI công bố sớm nội dung hợp đồng khiến tỷ lệ gỡ cài đặt ứng dụng ChatGPT tăng đột biến lên đến khoảng 300 %, đồng thời xuất hiện nhiều đánh giá tiêu cực trên các cửa hàng ứng dụng. Altman cho biết ông đã nhìn nhận lại cách tiếp cận này và mô tả việc công bố hợp đồng ban đầu “có vẻ cơ hội và cẩu thả”.

CEO OpenAI Sam Altman. Ảnh: The Indian Express

Hợp đồng với Lầu Năm Góc gây tranh cãi như thế nào?

OpenAI từng công bố hợp đồng nhằm cung cấp công nghệ AI cho mạng lưới classified (bí mật) của Lầu Năm Góc, hợp tác trong các dự án liên quan đến quốc phòng. Thỏa thuận này được ký kết trong bối cảnh chính quyền Mỹ tạm dừng hợp tác với Anthropic sau các bất đồng liên quan đến sự an toàn và quyền kiểm soát sử dụng AI trong quân sự và giám sát trong nước.

Sau đó, Altman cùng các lãnh đạo OpenAI đã phải rà soát lại nội dung hợp đồng này và công bố sẽ sửa đổi một số điều khoản nhằm làm rõ các nguyên tắc và đảm bảo các giới hạn về sử dụng công nghệ AI được nêu rõ hơn. Cụ thể, họ khẳng định dịch vụ của OpenAI sẽ không bị sử dụng để giám sát công dân Hoa Kỳ một cách có chủ ý, và sẽ yêu cầu các thay đổi riêng biệt nếu các cơ quan như Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) muốn sử dụng AI của họ.

Altman nhấn mạnh rằng mục tiêu không phải là kiểm soát hoạt động quân sự mà là hỗ trợ các cơ quan chức năng trong khuôn khổ pháp luật hiện hành. Việc sửa đổi hợp đồng được mô tả như một bước nhằm làm rõ ràng hơn nguyên tắc hoạt động và tránh hiểu nhầm.

Phản ứng từ người dùng và cộng đồng

Công bố ban đầu về thỏa thuận này đã dẫn đến phản ứng dữ dội trên mạng xã hội và trong cộng đồng người dùng ChatGPT. Theo báo cáo, một làn sóng người dùng đã hủy đăng ký và gỡ cài đặt ứng dụng, đồng thời chuyển sang sử dụng các chatbot đối thủ như Claude của Anthropic.

Làn sóng phản đối này một phần đến từ quyết định của OpenAI ký thỏa thuận ngay sau khi Anthropic từ chối hợp tác với Lầu Năm Góc vì lo ngại về việc sử dụng AI cho các mục đích mâu thuẫn với các nguyên tắc an toàn. Một số người dùng và nhân viên trong ngành cho rằng OpenAI đã bỏ qua những nguyên tắc đạo đức vốn được coi là quan trọng trong lĩnh vực AI.

Altman thừa nhận và điều chỉnh chiến lược

Trong các buổi trao đổi nội bộ và trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter), Altman thừa nhận rằng công ty “đáng lẽ không nên vội vàng” trong việc thông báo hợp đồng với Lầu Năm Góc, và việc đó “trông có vẻ cơ hội và cẩu thả”. Ông nhấn mạnh rằng OpenAI mong muốn tiếp tục làm việc với các đối tác chính phủ trong một khuôn khổ minh bạch và an toàn, đồng thời khẳng định sự cần thiết phải phản hồi dư luận khi nhận ra phản ứng của cộng đồng.

OpenAI hiện đang sửa đổi hợp đồng để làm rõ hơn các giới hạn trong sử dụng AI cho các hoạt động có thể gây lo ngại, như giám sát nội địa, và thậm chí hạn chế việc sử dụng với một số cơ quan tình báo mà không có thỏa thuận bổ sung.

Tác động tới ngành AI và quan hệ với chính phủ

Sự kiện này càng làm nổi bật nỗi lo về mối quan hệ giữa các công ty AI lớn và các cơ quan quân sự hoặc chính phủ. Những lo ngại về đạo đức, quyền riêng tư và an toàn đang khiến các quyết định hợp tác trong lĩnh vực AI ngày càng phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn từ công chúng.

Trong bối cảnh thế giới đang tranh luận về vai trò của AI trong an ninh quốc gia, phản ứng dữ dội đối với thỏa thuận này cho thấy cộng đồng người dùng mong muốn sự minh bạch và giới hạn rõ ràng hơn khi công nghệ được ứng dụng trong các lĩnh vực nhạy cảm. Việc OpenAI điều chỉnh thỏa thuận được xem là tín hiệu cho thấy áp lực từ cả người dùng và giới quan sát có thể ảnh hưởng mạnh đến định hướng của các công ty công nghệ lớn.